درخت مورد
۲۷
اردیبهشت

درخت مورد؛ روش مراقبت و رسیدگی به این گیاه زیبا

درخت مورد زیبا، گیاه بومی دریای مدیترانه و شمال آفریقا، از زمان‌های قدیم به‌عنوان یک گیاه آپارتمانی و تزیینی محبوب نگه‌داری می‌شده است. یونانیان و رومیان باستان از برگ‌های درختچه مورد برای درمان بیماری‌ها یا آشپزی استفاده می‌کردند و گل‌های سفیدش با بویی لطیف و شیرین نماد عشق و معصومیت بود. گیاه مورد در قرن شانزدهم وارد انگلستان شد و از آن زمان تاکنون از آن در دسته‌گل‌های مجلل عروسی‌های سلطنتی استفاده می‌کنند. در این مقاله، ابتدا از ویژگی‌های این گیاه باشکوه و زیبا می‌گوییم. سپس، گونه‌های رایج و روش تکثیر و مراقبت از آن را توضیح می‌دهیم.

ویژگی‌های درخت مورد

گیاه مورد با نام علمی Myrtus communis، برگ‌هایی به‌رنگ سبز تیره، نیزه‌ای شکل و چرمی دارد. گل‌های سفید کوچک، پُرزدار و کاسه‌ای آن هم در اواخر تابستان شکوفا می‌شوند. برای آنکه درخت مورد شکوفه بزند به یک تابستان گرم و طولانی نیاز است. در پاییز هم میوه‌های گوشتی خوراکی‌اش که شبیه به بلوبری، با همان اندازه و رنگ است، به‌ بار می‌نشینند. هر میوه از این درختچه‌ها تقریبا ۳۰ دانه دارد.

تنه درختچه مورد رنگی دارچینی دارد. هرچه سن درختچه بالاتر برود، در تنه شیارهای بیشتری تشکیل می‌شود و به‌مرور زمان ضخیم‌تر می‌شود.

گیاه مورد معمولا بوته‌ای رشد می‌کند و می‌توانید آن را به‌شکل یک درختچه با ارتفاع کم، یک درخت بلند سروقامت یا یک بونسای کوچک پرورش بدهید. این موضوع به شرایط محیطی و آب‌وهوایی که گیاه در آن کاشته می‌شود بستگی دارد. برای انتخاب شکل متناسب با منزلتان بهتر است از کارشناسان باتجربه و حرفه‌ای مانند متخصصان گیالری کمک بگیرید.
کلیک کنید تا پیشنهادهای متخصصان حرفه‌ای گیالری را بشنوید

درخت مورد ۱۰ تا ۲۰ سال عمر می‌کند و در شرایط خوب آب‌وهوایی ممکن است تا حدود ۴ متر رشد کند.

درختچه مورد یک گیاه فوق‌العاده برای حیاط یا باغچه‌های خانگی است چون برگ‌هایی براق و همیشه‌سبز دارد و می‌توان آن را به شکل دل‌خواه هرس کرد. اگر در روزهای گرم تابستانی به این گیاه دست بکشید، حیاط یا تراس خانه را پر از عطر خوش و مطبوع می‌کنید و از عطر خوش آن سرمست می‌شوید!

روش مراقبت از درختچه مورد

گیاه مورد را می‌توانید در یک بستر مرتفع، در یک گلدان، به‌شکل پرچین یا به صورت تک‌درخت بکارید. این گیاه در برابر خشک‌سالی مقاوم است و در شرایط آب‌وهوایی مختلف رشد می‌کند. در ادامه، شرایط مورد نیاز برای رشد درختچه‌های مورد را شرح می‌دهیم.

گیاه مورد در گلدان

۱. نور

درختچه مورد را در مکانی نیمه‌سایه، روبه غرب یا جنوب و دور از بادهای سرد و خشک قرار بدهید.

۲. خاک

درخت مورد را باید در خاکی مرطوب با زه‌کشی مناسب بکارید. خاک باید ترکیب خاک باغچه و شن با زهکشی بالا باشد.

مراقب بیماری کلروز آهن در خاک‌های به‌شدت قلیایی که پی‌اچ بالاتر از ۸٫۳ دارند باشید. اگر این اتفاق افتاد باید پی‌اچ خاک را با استفاده از کود گوگرد یا کود نیتروژن کم کنید. انتخاب کود مناسب برای این شرایط هم مسئله‌ای بسیار حساس است. اگر نتوانید کودی متناسب با شرایط گیاهتان انتخاب کنید، به آن صدمه می‌زنید. بنابراین، بهتر است پیش از انجام این کار با کارشناسان گیالری مشورت کنید. همکاران ما کودهای مناسب را به شما معرفی می‌کنند.
به مشاوره برای انتخاب بهترین کود نیاز دارم

۳. آبیاری

هنگامی که گیاه جوان است، آن را به‌طور منظم آبیاری کنید. هر موقع که سطح رویی خاک خشک شد، باید آبیاری انجام شود. ممکن است این گیاه هر روز نیاز به آبیاری داشته باشد؛ بنابراین، سنجیدن خشکی خاک بهترین روش در این زمینه است. به این نکته توجه کنید که رطوبت بیش از اندازه هم برای درخت مورد خوب نیست چون باعث بیماری کلروز آهن می‌شود.

این گیاه در برابر دوره‌های کوتاه خشک‌سالی مقاوم است.

از آنجایی که میزان آهک آب لوله‌کشی شهری بالاست، بهتر است درختچه مورد را با آب باران یا آب جوشیده سردشده آبیاری کنید.

۴. دما و رطوبت

این گیاه نسبت به یخبندان حساس است و دمای زیر منفی ۵ درجه سانتی‌گراد را نمی‌تواند تحمل کند.

درختچه مورد در هوایی با رطوبت بالا زنده نمی‌ماند.

۵. کوددهی

درختچه مورد در دسته گیاهان مناسب برای تراس و باغچه قرار می‌گیرد و باید اوایل بهار به آن کود بدهید. برای افزایش گل‌دهی گیاه می‌توانید از کودهایی که پتاسیم بالایی دارند استفاده کنید.  در زمستان‌ها باید گیاه را به‌دقت زیر نظر بگیرید. اگر رشد گیاه کم باشد، ممکن است هر ۲ هفته یک‌ بار به کوددهی نیاز داشته باشد.

درخت مورد چه مصارف و کاربردهایی دارد؟

همان‌طور که رومیان و یونانیان باستان کشف کرده‌اند، گل‌ها و میوه‌های مورد خوراکی‌اند. میوه‌های این گیاه را می‌توانید:

  • به‌صورت تازه مصرف کنید؛
  • از آنها نوشیدنی بسازید؛
  • آنها را خشک کنید و به‌عنوان ادویه خوش‌طعم مدیترانه‌ای برای پخت غذا به کار ببرید.

در برخی از نقاط دنیا از برگ‌های تند و معطر درختچه مورد برای مزه‌دار کردن گوشت استفاده می‌کنند. مزه این برگ‌ها در سوپ‌ها هم بسیار عالی است.

علاوه‌براین، می‌توانید سس‌ها و شربت‌ها را با میوه‌های خشک و شکوفه‌های درخت مورد مزه‌دار کنید. گل‌های مورد طعم و رایحه‌ای شیرین دارند. بعضی از مردم ایتالیا گل‌های مورد را از درخت می‌چینند و همان‌جا می‌خورند یا از آنها برای تزیین سالادهایشان استفاده می‌کنند.

از برگ‌ها و شاخه‌های درخت مورد اسانس‌های خوش‌بویی تهیه می‌شود. این گیاه خواص آنتی‌بیوتیکی دارد و ضدعفونی‌کننده خوبی هم هست. به‌علاوه، از این گیاه به‌عنوان دارویی برای درمان اسهال نیز استفاده می‌شود.

میوه درخت مورد روی گیاه

گونه‌های رایج درخت مورد

درختچه‌های مورد گونه‌های متنوعی دارند که هر کدام در شرایط مختلفی رشد می‌کنند و شکوفا می‌شوند.

۱. گونه Tarentina

این گونه با نام‌های Tarentum Myrtle یا مورد معمولی هم شناخته می‌شود. گونه Tarentina بوته‌ای و فشرده است و برای باغچه‌های کوچک بسیار مناسب است. این گونه از درخت مورد در باغچه‌ها حدود ۱ تا ۲ متر ارتفاع و ۱ تا ۲ متر عرض پیدا می‌کند.

۲. گونه Tarentina Variegata

این گونه از درخت مورد هم شرایطی مشابه با مورد عادی دارد. برگ‌های این گونه از گیاه مورد زرد کم‌رنگ با رگه‌هایی سبزرنگ است.

۳. گونه Nana

برگ‌های این گونه از درختچه‌های مورد کوچک است. این گونه‌ها تا ارتفاع ۱٫۵ متر رشد می‌کنند.

۴. گونه Compacta

معمولا این گونه از گیاه مورد به‌صورت درختچه بزرگ می‌شود و ارتفاعش ممکن است به ۲ تا ۲٫۵ متر برسد.

۵. گونه Compacta Variegata

این گونه به گونه قبلی شباهت بسیاری دارد اما رنگ شاخ‌وبرگ‌هایش زرد یا سفید است.

۶. گونه Buxifolia

درختچه‌های مورد با گونه Buxifolia ارتفاع بسیار کمی دارند و برگ‌هایشان هم بسیار ریز است.

روش تکثیر درخت مورد

در تابستان می‌توانید این گیاه همیشه‌سبز را از طریق بذر یا قلمه‌زنی تکثیر کنید. در پاییز هم باید بذرها را در یک بستر سرد بکارید تا با گرم‌تر ‌شدن هوا جوانه بزنند.

برای قلمه‌زدن گیاه باید شاخه‌هایی که گل ندارند را جدا کنید. اگر شاخه گل‌دار را انتخاب می‌کنید باید ابتدا جوانه‌هایش را جدا کنید. حالا قلمه‌ها را در خاکی مخلوط از ماسه و کمپوست بکارید و آن را دور از نور مستقیم خورشید نگه‌داری کنید. اگر می‌خواهید گیاه مورد را در داخل خانه تکثیر کنید، باید هر یک از قلمه‌ها را در کمپوست شنی و مکانی دور از سرما بکارید. معمولا ۶ تا ۱۲ هفته طول می‌کشد تا قلمه‌ها ریشه بدهند. بعد از اینکه قلمه‌ها ریشه‌دار شد آنها را در گلدان‌هایی در فضای باز یا داخل آپارتمان بکارید.

کاشت و نگه‌داری درختچه‌های بونسای مورد

گیاه مورد را می‌توانید به سبک‌های مختلف بونسای به‌ویژه سبک جارویی پرورش بدهید. اگر بونسای مورد جوان باشد، بهتر است هر ۲ یا ۳ سال یک‌بار گلدان را تعویض کنید. گلدان بونسای مسن‌تر که گل‌های بیشتری دارد و ریشه‌هایش بیشتر است را هم ۳ تا ۵ سال یک‌بار عوض کنید. خاک گلدان‌های جدید باید بدون آهک باشد. بهتر است مقداری پیت یا کانوما به خاک معمولی اضافه کنید و در گلدان جدید بریزید.

روش هرس‌کردن درخت مورد

گیاه مورد را باید بعد از دوره گل‌دهی هرس کنید. برای اینکه گیاهتان به‌صورت درختچه رشد کند، باید گل‌هایش را بچینید و ساقه‌های مرده یا بیمارش را جدا کنید. اگر هم دوست دارید که پرچینی از گیاه مورد بسازید آن را به‌شکل دل‌خواهتان قیچی کنید.

معمولا درختچه‌های بونسای مورد در اوایل رشدشان نیاز به هرس بیشتری دارند. شاخه‌های جدید را تنها در صورتی قطع کنید که ۶ تا ۸ جفت برگ داشته باشند و حداقل روی یکی از آن جفت‌ها جوانه‌ای رشد کرده باشد.

گونه Tarentina Variegata درخت مورد
گونه Tarentina Variegata درخت مورد

آفات و بیماری‌های رایج درختچه مورد

به‌طورکلی، درخت مورد در فضای باز آفت خاصی پیدا نمی‌کند. با وجود این، ممکن است کپک دودی روی شاخ‌وبرگ‌های مورد ایجاد شود که نتیجه حمله حشرات کوچکی مانند مگس سفید، شته یا شپشک آردآلود است. در آب‌وهوای گرم و خشک هم ممکن است کنه‌های عنکبوتی روی برگ‌های درختچه مورد بنشینند. بونسای مورد که در فضای داخلی نگه‌داری می‌شود بیشتر از بقیه گونه‌ها در معرض حمله آفات است. شرایط این بونسای زمانی بدتر می‌شود که در یک اتاق گرم و مرطوب و فاقد نور نگه‌داری شود.

سخن پایانی

درختچه‌های مورد قدمتی دیرینه دارند و از زمان قدیم در گلدان‌ها و فضای باز کاشته می‌شده‌اند. این درخت‌ها گل‌هایی بسیار زیبا و معطر دارند که برای زیباتر کردن فضای تراس و آپارتمان بسیار مناسب‌اند. می‌توانید این درختچه‌ها را در محوطه ‌سازی، همچنین در تراس همراه با گل‌های لاله، موسکاری و سیکلامن بکارید و فضایی معطر و سرسبز ایجاد کنید.

بهتر است برای کاشت و نگه‌داری درختچه‌های مورد از متخصصان کشاورزی و گیاه‌پزشکی کمک بگیرید. در گیالری کارشناسان حرفه‌ای و کاربلد همیشه آماده‌اند تا شما را راهنمایی کنند. با کمک این افراد باتجربه می‌توانید گونه‌هایی متناسب با فضای باغچه یا آپارتمانتان انتخاب کنید، آنها را در محیطی مناسب بکارید و از تماشایشان لذت ببرید.
شاید این پرسش‌ها در ذهن شما هم باشند

منابع: thespruce و theguardian